Wizjonerskie Soboty

Grasz dobrze według wszystkich reguł, które znasz. Angażujesz się, dowozisz wyniki, budujesz relacje. A mimo to przegrywasz — i długo nie potrafisz nazwać, dlaczego.
W tym odcinku "Wizjonerskich Sobót" zapraszam Cię na wspólną eksplorację złożoności — zjawiska, które rządzi znacznie większą częścią naszego życia zawodowego, niż nam się wydaje, a którego prawie nikt nie uczy nas rozpoznawać.
Zaczynamy od historii, w którą Cię wciągam wprost —  sytuacji, w której grasz zgodnie z regułami, dowozisz wyniki, budujesz widoczność, a mimo to przegrywasz z kimś, kto grał w zupełnie inną grę. Stąd przechodzimy do pytania, które zmienia perspektywę na wiele decyzji w pracy i w życiu: czym różni się coś skomplikowanego od czegoś złożonego — i dlaczego klasyczna strategia, oparta na planowaniu i przewidywalności, systematycznie zawodzi tam, gdzie działają mechanizmy złożone.
Nie dostaniesz tu gotowej tezy do zapamiętania. Dostaniesz zaproszenie do pytania, które zostanie z Tobą długo po zakończeniu odcinka: gdzie w Twoim życiu grasz w grę, myśląc, że znasz jej reguły — podczas gdy ktoś obok Ciebie już gra w inną?
Posłuchaj, jeśli: podejmujesz decyzje w warunkach niepewności, prowadzisz zespół lub organizację, albo po prostu czujesz, że "robienie wszystkiego dobrze" czasem nie wystarcza — i chcesz zrozumieć, dlaczego.

Ten odcinek zaczyna się od filmu "Projekt Hail Mary" — historii człowieka i obcego, którzy budzą się bez wspólnego języka, wspólnych bodźców, a nawet wspólnego modelu rzeczywistości, i muszą razem rozwiązać problem, którego żadne z nich nie ogarnie w pojedynkę.
To punkt wyjścia do pytania, które wraca do mnie od miesięcy: czy największe problemy przyszłości naprawdę wymagają więcej ekspertów? A może wymagają czegoś innego — zdolności do aktywowania komplementarności między różnymi modelami świata.
W tym odcinku m.in.:— dlaczego komplementarność to nie szczęśliwy traf, tylko kompetencja do wypracowania— dlaczego tak rzadko ją naprawdę aktywujemy (i co z tym ma wspólnego strach przed nieznanym oraz podświadome przekonanie, że cudzy sukces zmniejsza moje szanse)— dlaczego samo pokazywanie mocnych stron nie wystarcza — trzeba ujawnić własne ograniczenia, żeby druga strona wiedziała, gdzie może być niezbędna— dlaczego zaufanie buduje się jak seria małych, ryzykownych zakładów, nie jednym aktem— i dlaczego prawdziwą kompetencją nie jest sama komplementarność, tylko zdolność do jej uruchamiania
⚠️ Uwaga: w odcinku są spoilery do "Projektu Hail Mary".

Przez długi czas myślałam, że czytam książki dla historii albo wiedzy. Dziś coraz częściej mam poczucie, że ich najważniejsza funkcja jest zupełnie inna.
Każda książka pozwala nam na chwilę zamieszkać w cudzym sposobie rozumienia świata.
Niektóre regulują emocje. Inne pożyczają odwagę. Jeszcze inne uczą języka do opisywania rzeczywistości lub pokazują architekturę myślenia człowieka, który poświęcił lata na rozwijanie swoich pasji i fascynacji.
W tym odcinku opowiadam o tym:
• dlaczego książki pełnią w naszym życiu różne funkcje,• kiedy naprawdę możemy zobaczyć, jak myślą inni ludzie,• dlaczego autorzy zdradzają swój sposób rozumienia świata nawet wtedy, gdy piszą fikcję,• jak doświadczenia kształtują nasze myślenie,• i dlaczego warto świadomie wybierać to, czym karmimy własny umysł.
To nie jest odcinek o książkach.
To jest odcinek o tym, jak budujemy własny sposób patrzenia na świat.

Ten komentarz zatrzymał mnie na dłużej: "Odporność nie powinna być postrzegana jako alternatywa dla innowacji, tylko warunek ich wiarygodności." Pierwsza myśl — to redefinicja innowacji. Ale coś mi nie dawało spokoju.
W tym odcinku sprawdzam, czy odporność faktycznie jest ceną wstępu do bycia uznanym przez systemowo ważnych graczy — i co się zmienia, gdy to samo zdanie wypowiada ktoś po stronie bramkarzy, a co, gdy mówi je startupowiec na wczesnym etapie. Przechodzę przez wczesny asfalt i pierwsze zapałki fosforowe — innowacje, które działały, dopóki świat nie wystawił ich na warunki, jakich nikt nie przewidział. Sięgam po Taleba i różnicę między odpornością a antykruchością. I zadaję pytanie, które prowadzi mnie dalej, niż planowałam: czy dzisiejsza architektura zaufania — banki, VC, kariatydy trzymające każda swój kawałek ryzyka — nadal ma sens w świecie, w którym maszyny zaczynają produkować nowość taniej i szybciej niż jakikolwiek człowiek z pomysłem?
Kończę z pytaniem, którego jeszcze nie umiem rozwinąć. Zostawiam je otwarte — może do następnego odcinka.
To była Wizjonerska Sobota.

Wyobraź sobie, że jesteś CEO firmy z obszaru obronności lub deep tech. Na biurku leży strategia — 150 stron, przygotowana przez zespół przy wsparciu AI. Przeanalizowano wszystko. Dokument jest doskonały.
I co robisz?
Wkrótce doskonałość będzie darmowa i dostępna dla każdego. AI będzie tworzyć teksty, obrazy, strategie i analizy szybciej, taniej i często lepiej niż większość ludzi. Rynek się zmieni. Niektórzy na tym zarobią. Wielu straci grunt pod nogami.
W tym odcinku eksploruję krajobraz tego, co nadchodzi — ekonomicznie, społecznie i bardzo osobiście.
Czym jest doskonałość i dlaczego właśnie teraz przestaje być przewagą. Co się dzieje z zaufaniem, relacjami i poczuciem własnej wartości, gdy wszystko wokół może być wygenerowane. Dlaczego kryzys sprawczości dotknie nie tylko pracowników w połowie kariery, ale też liderów z idealnym raportem na biurku. I co zanika w człowieku, który przestaje eksplorować.
Ludzie nie będą tęsknić za niedoskonałością samą w sobie.
Będą tęsknić za sensem, którego nie da się wygenerować.

Widziałam trailer filmu. Żołnierz i jego pies. Rozbity samolot. Alaska. Dzicz, której nikt nie planował.
Pomyślałam — większość z nas nigdy nie znajdzie się w takiej sytuacji. Ale dzicz wygląda różnie, nie zawsze to ekstremum. Czasem to viral, który niszczy reputację w ciągu godziny. Rozwód. Firma, którą trzeba zamknąć. Poranek w którym budzisz się i świat jest zupełnie inny niż wczoraj.
Nikt cię nie ostrzeże.
W tym odcinku rozmawiam o eksploracji — nie jako filozofii ani luksusie myślącego człowieka. Ale jako o czymś co budujesz zanim życie cię zaskoczy. O tym dlaczego organizacje jej nie mają choć myślą, że mają. O tym dlaczego tracimy ją w sobie nie wiedząc kiedy to się stało. I o tym co zostaje z człowieka gdy mapa przestaje działać, a nowej jeszcze nie ma.
Czy można stać się odpornym na niespodziewane?
Nie mam gotowej odpowiedzi. Ale mam pytania które warto zadać sobie zanim rzeczywistość zrobi to za ciebie.

W pierwszym odcinku nowego cyklu „Autostopem przez Nieznane” zabieram Was w podróż przez pytanie, które nie daje mi spokoju.
Co by było, gdyby istniał komputer zdolny przewidzieć przyszłość?
Nie chodzi jednak o technologię. Nie chodzi nawet o serial „Devs”.
Chodzi o to, dlaczego tak łatwo akceptujemy wizję świata, w którym wszystko jest już zapisane.
Podczas tej wspólnej eksploracji przechodzimy od determinizmu, przez wolną wolę, aż do ciągłości tożsamości. Zastanawiamy się, dlaczego ludzie są bardziej przewidywalni, niż chcieliby przyznać, i jak sami – poprzez swoje nawyki, decyzje i przekonania – budują architekturę własnej przyszłości.
To nie jest odcinek z gotowymi odpowiedziami.
To zaproszenie do wspólnego myślenia.
Bo być może najciekawsze pytanie nie brzmi: „Czy przyszłość można przewidzieć?”
Być może brzmi:
„Jak bardzo przewidywalny jestem ja sam?”
 

KPI miały mierzyć efektywność. Ale co, jeśli zaczęły tworzyć określony typ zachowań, ludzi i organizacji?
W tym odcinku opowiadam o tym:
dlaczego ranking tworzy pozycję,
czego system często nie widzi,
jak organizacje mogą wyjaławiać własną kulturę,
i dlaczego nie wszystko, co wartościowe, da się łatwo zmierzyć.
To nie jest odcinek przeciwko KPI.To odcinek o tym, co dzieje się z ludźmi, kiedy miernik zaczyna zastępować rzeczywistość.

Czy zaufanie naprawdę zaczyna się od komunikacji?A może dużo wcześniej — od obserwacji, przewidywalności i interpretacji sygnałów w warunkach niepewności?
W tym odcinku zabieram Was do nietypowego eksperymentu myślowego. Do jednego gniazda trafiają ptaki, które normalnie nigdy nie funkcjonowałyby razem: sikorka, jastrząb, kukułka, sęp, bocian i struś. Każdy z nich przychodzi z własnym instynktem, historią i gotowym modelem świata. A jednak muszą nauczyć się sobie ufać, żeby przetrwać i wykonać wspólne zadanie.
To odcinek o:
zaufaniu relacyjnym,
zaufaniu do systemu,
zaufaniu do drogi mimo niepewności,
przewidywalności zachowań,
interpretacji sygnałów,
oraz o tym, dlaczego halucynacja zaufania może być równie silna jak prawdziwe zaufanie.
Bo być może zaufanie nie jest stanem.Być może jest procesem aktualizacji naszego modelu rzeczywistości.
 
🎙️ Wizjonerskie Soboty — miejsce, gdzie z odwagą myślimy inaczej.

Zaczyna się niewinnie. Nowa praca, nowe miejsce, nowi ludzie. Masz energię i plan.
A potem — biurko z dala od zespołu. Zadania bez właściciela. Szef którego nie widujesz. Tymczasowe rozwiązanie które trwa już dwa lata. I pytanie którego nie umiesz uniknąć: kim właściwie jestem w tej firmie?
Dokładnie tak czuł się Fuzz Littler — bohater krótkiego opowiadania Kurta Vonneguta. Człowiek który formalnie istniał, ale faktycznie nie pasował nigdzie. Był poza strukturą, poza mapą firmy, poza czyjąkolwiek świadomością.
Vonnegut nazwał ten stan jednym słowem: FUBAR.
W tym odcinku używam tego słowa jako klucza. Do zrozumienia nie tylko ludzi którzy stali się nierozpoznawalni — ale też firm i instytucji które działają w podobny sposób. Które wyglądają jak chaos — ale chaos jest w nich czymś zupełnie innym.
Nie szukam winnych. Nie proponuję rozwiązań. Interesuje mnie obraz — i to co widać gdy przestaniesz patrzeć na to co oczywiste.
Zobaczymy gdzie nas to zaprowadzi.